İrmetHospital Kadın Doğum ve Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Mert Talay, menopozun kadın yaşamında doğal ancak dikkatle yönetilmesi gereken bir dönem olduğunu ifade etti. Genellikle 45-55 yaş aralığında görülen bu süreçte hormonal değişimlerin hem fiziksel hem de psikolojik etkiler oluşturabileceğini belirtti. Sıcak basmaları, uyku problemleri ve kemik kaybı gibi belirtilerin yaşam kalitesini etkileyebileceğine dikkat çekti.
Menopoz Nedir ve Ne Zaman Başlar?
Menopoz, kadınlarda adet kanamalarının kalıcı olarak sona ermesiyle tanımlanan fizyolojik bir yaşam evresidir. Tıbbi olarak menopoz tanısı koyulabilmesi için 12 ay boyunca kesintisiz adet görülmemesi gerekir. Bu dönem genellikle 45-55 yaş aralığında ortaya çıkar ve her kadında farklı bir seyir izleyebilir. Yumurtalıkların hormon üretiminin azalmasıyla birlikte özellikle östrojen seviyelerinde belirgin düşüş yaşanır. Bu hormonal değişim yalnızca üreme sistemini değil, tüm vücut sistemlerini etkileyebilir. Menopoz öncesindeki geçiş dönemi perimenopoz olarak adlandırılır ve bu süreçte adet düzensizlikleri sık görülür. Bazı kadınlarda adet aralıkları kısalırken bazılarında uzayabilir. Op. Dr. Mert Talay, menopozun bir hastalık değil doğal bir süreç olduğunu belirtti. Ancak bu sürecin bilinçli takip edilmesi gerektiğinin altını çizdi. 40 yaşından önce gerçekleşen menopoz erken menopoz olarak değerlendirilir ve mutlaka detaylı inceleme gerektirir. Genetik yatkınlık, sigara kullanımı, kemoterapi ve bazı cerrahi müdahaleler menopoz yaşını etkileyebilir. Op. Dr. Mert Talay, düzenli jinekolojik muayenelerin ve hormon kontrollerinin bu dönemde ihmal edilmemesi gerektiğini vurguladı.
Menopoz Belirtileri Nelerdir?
Menopoz belirtileri kadından kadına değişmekle birlikte en sık görülen şikâyetlerin başında sıcak basmaları gelir. Ani başlayan sıcaklık hissi, yüzde kızarma ve terleme atakları günlük yaşamı zorlaştırabilir. Özellikle gece terlemeleri uyku kalitesini düşürerek kronik yorgunluğa neden olabilir. Uyku düzensizlikleri konsantrasyon sorunlarını da beraberinde getirebilir. Hormonal dalgalanmalar ruh halinde değişimlere yol açabilir ve bazı kadınlarda kaygı artışı gözlenebilir. Op. Dr. Mert Talay, menopoz döneminde duygusal hassasiyetin artabileceğini belirtti. Vajinal kuruluk, cinsel ilişki sırasında ağrıya neden olabilir ve bu durum çift ilişkilerini etkileyebilir. Ciltte incelme, saç dökülmesi ve tırnak kırılmaları da görülebilir. Metabolizma hızının azalması kilo artışına zemin hazırlayabilir. Östrojen azalmasına bağlı olarak kemik yoğunluğu düşebilir ve osteoporoz riski artar. Kardiyovasküler hastalıklara yatkınlık da bu dönemde yükseliş gösterebilir. Op. Dr. Mert Talay, belirtilerin şiddetine göre bireysel değerlendirme yapılmasının önem taşıdığını ifade etti.
Menopozda Sağlıklı Yaşam Önerileri
Menopoz döneminde sağlıklı yaşam alışkanlıkları belirtilerin hafifletilmesinde önemli rol oynar. Dengeli ve düzenli beslenme bu sürecin temel taşlarından biridir. Özellikle kalsiyum ve D vitamini açısından zengin besinlerin tüketilmesi kemik sağlığını destekler. Süt ve süt ürünleri, badem, susam ve yeşil yapraklı sebzeler günlük beslenmeye eklenmelidir. Protein alımının yeterli olması kas kaybını önlemeye yardımcı olur. Haftada en az üç gün düzenli egzersiz yapılması hem kilo kontrolünü sağlar hem de kemik yoğunluğunu korur. Tempolu yürüyüş, yüzme ve pilates menopoz döneminde önerilen aktiviteler arasındadır. Op. Dr. Mert Talay, D vitamini düzeylerinin belirli aralıklarla kontrol edilmesi gerektiğini belirtti. Sigara kullanımı kemik kaybını hızlandırabileceği için bırakılması önerilir. Stres yönetimi sıcak basmalarının sıklığını azaltabilir ve psikolojik dengeyi destekler. Yoga, meditasyon ve nefes egzersizleri rahatlama sağlayabilir. Op. Dr. Mert Talay, yaşam tarzı düzenlemelerinin menopoz sürecini daha konforlu hale getirdiğini vurguladı.
Menopoz Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Menopoz tedavisinde temel amaç, kadının yaşam kalitesini artırmak ve uzun vadeli sağlık risklerini azaltmaktır. Tedavi planı hastanın yaşı, genel sağlık durumu ve şikâyetlerine göre şekillendirilir. Hormon replasman tedavisi uygun hastalarda sıcak basması ve kemik kaybı gibi sorunların kontrol altına alınmasına yardımcı olabilir. Ancak bu tedavi herkes için uygun değildir ve ayrıntılı değerlendirme gerektirir. Op. Dr. Mert Talay, hormon tedavisinin mutlaka hekim kontrolünde planlanması gerektiğini belirtti. Hormon kullanamayan hastalar için bitkisel içerikli destekler ve farklı ilaç seçenekleri değerlendirilebilir. Vajinal kuruluk için lokal östrojen içeren kremler veya fitiller tercih edilebilir. Osteoporoz riskine karşı düzenli kemik yoğunluğu ölçümleri yapılmalıdır. Kardiyovasküler risk faktörlerinin takibi de menopoz döneminde önem taşır. Gerektiğinde psikolojik destek sürece olumlu katkı sağlayabilir. Op. Dr. Mert Talay, her kadının menopoz deneyiminin farklı olduğunu ve tedavinin kişiye özel planlanması gerektiğini ifade etti. Düzenli doktor kontrolleri sayesinde menopoz süreci sağlıklı ve güvenli bir şekilde yönetilebilir.
